Les 1 Light verse
Zie voor de gegevens van de gebruikte leerboeken onderaan de rechterzijde van deze paginaHier onder treft u een luchtig gedicht aan van Kees Stip.
Op een hond
Een hond wiens naam was J. van Viegen
zag vijf gevulde schotels vliegen.
De eerste schotel was gevuld
met zwezerik en zure zult.
De daaropvolgende bevatte
een portie Belgische patatten.
De derde schotel vloog voorbij
vol versgebakken balkenbrij.
De vierde schotel, de dichtbijste
was ook met brij, maar ditmaal rijste-.
En wat nu zoudt gij denken dat
er in de vijfde schotel zat?
Ach mensen, laat u niet bedriegen.
Een hond heet immers nooit Van Viegen. Light verse heet deze vorm van toegankelijke dichtkunst die probeert zaken relativerend en vaak met humor te bekijken en te beschrijven.
Opdracht: Schrijf nu zelf een light verse-gedicht. Laat u inspireren door Kees Stip.
Les 2 Het naamdicht
We spreken van een acrostichon of naamdicht wanneer de beginletters van de opeenvolgende regels een naam vormen. Dit is vaak de naam van de schrijver of van de hoofdpersoon van het gedicht. Het meest bekende voorbeeld is wel het Wilhelmus.
Opdracht: Schrijf een naamdicht waarbij de eerste letters uw voornaam en achternaam vormen. Het gedicht moet over uzelf gaan.
Dus bijvoorbeeld:
P
I
E
T
J
A
N
S
E
N
Les 3 Nonsensgedichten
Bestudeer blz. 51 e.v. van Schrijven van Gedichten en Verhalen over de verschillende soorten rijm en blz. 11 e.v. in Versvormen.
Van nonsensgedichten zou je kunnen zeggen dat de inhoud ondergeschikt is aan het ritme en de klanken. Vaak hebben de woorden geen echte betekenis. Soms bestaan de woorden zelf wel, maar vormen ze naast elkaar gezet nonsens.
Opdracht: Schrijf nu zelf een
rijmend nonsensgedicht. Het onderwerp mag u zelf bedenken. Hebt u geen inspiratie, neem dan als titel: brombromboter brombromboe.
Labels: maak een nonsensgedicht
Les 4 De Limerick
Maak een limerick:
* Het gedicht bestaat uit vijf regels.
* Het rijmschema is aabba.
* Regel 1, 2 en 5 zijn even lang: zij hebben elk drie accenten.
* Regel 3 en 4 zijn korter: zij hebben elk twee accenten.
* Het versje beschrijft een grappige, soms pikante situatie.
* De eerste regel eindigt op een plaatsnaam
(de plaats waar u woont).
* De laatste regel heeft een verrassende wending (pointe).
Maak gebruik van een rijmwoordenboek.
Labels: maak een limerick, rijmwoordenboek
Les 5 Het distichon
Bestudeer paragraaf B1 van het Schrijven van Gedichten en Verhalen (pag. 35)
Opdracht: Schrijf een gedicht bestaande uit meerdere distichons, dus aa, bb, cc, dd etc.
Begin met het beroemde distichon van Kees Stip:
Een geit heeft laatst in Duivendrecht; een porseleinen ei gelegd.
(imiteren van het originele gedicht is hier verboden..)
Les 6 De Kwatrijn
Bestudeer paragraaf 2.2.2 op pagina 42 van Schrijven van Gedichten en Verhalen en pag. 90/99 van Versvormen over het kwatrijn.
Opdracht: Schrijf een kwatrijn met als rijmschema abab, eventueel geinspireerd op het gedicht Kwatrijn van Drs. P (pag. 99 Versvormen).
Bestudeer blz. 51 e.v. van Schrijven van Gedichten en Verhalen over de verschillende soorten rijm en blz. 11 e.v. in Versvormen.
Les 7 Rijmsoorten
Bestudeer pag.51 e.v. in het boek Schrijven van gedichten en verhalen over rijmsoorten en in Versvormen blz. 11 t/m 18.
Dubbelrijm is een rijmvorm waarbij niet één, maar meerdere lettergrepen aan het eind van de versregel rijmen.
Lees de gedichten van Driek van Wissen en Drs P. (pag. 63).
Opdracht: Schrijf een gedicht van enkele strofen waarbij gebruik gemaakt wordt van dubbelrijm. Maak gebruik van het rijmwoordenboek.
Les 8 Haiku
Haiku is een van oorsprong Japanse dichtvorm, die ook door andere culturen is overgenomen. Een haiku is te omschrijven als een gedicht van slechts zeventien lettergrepen, verdeeld over drie regels. Daarbij bevat de eerste regel 5, de tweede 7 en de derde regel wederom 5 lettergrepen.
Bovendien moet het gedicht over de natuur gaan. Een gedicht dat voldoet aan het rijmschema maar niet aan de overige eisen wordt een senryu genoemd.
Opdracht: Schrijf nu zelf enkele haiku's.
Voorbeelden:
O, oude vijver!
Een kikvors springt van de kant,
geluid van water.
Basho (1644-1694)
Op de tempelklok
is een vlinder gevlogen
en ingeslapen.
Buson (1715-1785)
